Bir Liderin İzinde: Mehmet Kasım Cantürk ve Doğu Türkistan Davası

Doğu Türkistan davasının unutulmaz isimlerinden biri olan Mehmet Kasım Cantürk, sadece bir göç yolculuğunun lideri değil, aynı zamanda bir millete umut taşıyan bir dava adamıdır. Bu akademik çalışma, 1965 yılında Afganistan’dan Türkiye’ye getirilen 117 Doğu Türkistanlı ailenin önderi Cantürk’ün hayatını, mücadelesini ve düşünce dünyasını bütün yönleriyle ele alarak, onu tarih sahnesinde hak ettiği yere yerleştirmeyi amaçlamaktadır. Cantürk’ün hikâyesi, İsa Yusuf Alptekin’in izinde yürüyen bir dava adamının hikâyesidir. Doğu Türkistan’ın bağımsızlığı, kültürel varlığının korunması ve Türk-İslâm kimliğinin yaşatılması uğruna verdiği mücadele, Alptekin’in davasının Anadolu’daki devamı niteliğindedir. Alptekin’in sürgün yollarında filizlenen hürriyet fikri, Cantürk’ün rehberliğinde önce Afganistan’a daha sonra Kayseri’ye uzanan bir hicrete dönüşmüştür. Kayseri’de Doğu Türkistan topluluğunun teşkilâtlanmasında öncü rol oynayan Cantürk, sivil toplum faaliyetlerinden üniversite çalışmalarına kadar birçok alanda toplumunun hürriyeti için üretmiş, fikirleri ve aksiyonu ile örnek bir lider olmuştur. Onun hayatı; bir göçün, bir mücadelenin ve bir hürriyet idealini yaşatma kararlılığının sembolüdür. Bu eser, Mehmet Kasım Cantürk’ü yalnızca bir tarih figürü olarak değil, Doğu Türkistan’ın sesi olarak tanıtmaktadır. Kişisel arşivlerden, tanıklıklardan ve belgelerden derlenen bilgilerle Cantürk’ün çok yönlü portresi çizilmiş; onun şahsında Doğu Türkistan’ın hafızası, direnişi ve umudu kayıt altına alınmıştır. İsa Yusuf Alptekin’den Mehmet Kasım Cantürk’e uzanan bu dava zinciri, Doğu Türkistan bağımsızlık mücadelesinin Türkiye’deki en güçlü halkalarından birini temsil etmektedir.