Altayca’nın Ters Dizim Sözlüğü

Ters dizim sözlükleri, sözcüklerin alışılmış alfabetik sıranın aksine son harfleri esas alınarak sıralandığı bir sözlük türüdür. Genellikle biçim bilgisi araştırmalarında kullanılan bu sözlükler, sözcüklerin benzer ek yapılarını ortaya koyarak dil incelemelerine önemli katkılar sunmaktadır. Aynı veya benzer eklerle türetilen sözcüklerin bir arada bulunması, yapım eklerinin kullanım alanlarının ve üretkenliklerinin daha kolay belirlenmesine, sözcük türetme biçimlerinin karşılaştırılmasına ve benzer yapıdaki sözcüklerin birlikte değerlendirilmesine imkân tanımaktadır. Bu yönüyle ters dizim sözlükleri, biçim bilgisi ve sözcük yapımı çalışmalarında önemli bir başvuru kaynağıdır. Özellikle Türkçe gibi sondan eklemeli dillerde, türetme eklerinin ya da bağımlı biçim birimlerin hem hangi türden sözcüklere geldiğini hem de türetme eklerinin kullanım sıklığının tespit edilmesine olanak sağlamaktadır. Ters dizim sözlüklerinin sondan eklemeli dillerin biçim bilgisi araştırmalarında sunduğu imkânlar dikkate alındığında, bu türden bir çalışma Altay Türkçesi açısından da önem taşımaktadır. Ancak Altay Türkçesi üzerine farklı türlerde birçok sözlük hazırlanmasına rağmen bugüne kadar ters dizim sözlüğü niteliğinde bir çalışma ortaya konulmamıştır. Altaycanın Ters Dizim Sözlüğü, bu alandaki eksikliği gidermek ve Altay Türkçesinin biçim bilgisi üzerine yapılacak çalışmalara katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Eserde Altay Türkçesinin söz varlığı son harflerinden başlanarak alfabetik biçimde sıralanmış ve böylece aynı veya benzer eklerle türetilen sözcüklerin bir arada görülmesi sağlanmıştır. Ayrıca yapım eklerinin kullanım alanları, üretkenlikleri ve varsa kural dışı kullanımları söz varlığının bütünü dikkate alınarak ortaya konulmuştur. Bu yönüyle eser, Altay Türkçesinin biçim bilgisi ve sözcük yapımı üzerine yapılacak araştırmalar için bir başvuru kaynağı niteliğindedir.