Turan

“Turan” adını taşıyan bu eser, yakın zaman tarih araştırmacıları arasında üzerinde en çok tartışılan çalışmalardan biridir.

Tartışılan konulardan biri, hiç şüphesiz yakın zaman tarihimizde derin iz bırakan İttihat Terakki ile özdeşleşen ve adeta günah keçisi ilân edilen “Turan ve Turancılık” kavramı üzerinedir. Bunda hiç şüphesiz kitabın asıl müellifi olan Ahmet Ferit Tek’in İttihat Terakki’nin ilk fikir kadrosu içinde yeralmasının rolü vardır.  İkincisi, umumi Türk tarihi açısından çok geç, yakın zaman Türk tarihi açısından erken bir dönem sayılabilecek 20. yy. başlarında (1911/1912) böyle bir eserin kaleme alınmış olmasıdır. Zira, Osmanlı yazı dünyasında “TURAN” ismiyle bundan bir yüzyıl önce “Türk-Turan” tarihinden bahseden ilk ve tek eser olmasıdır. Üçüncüsü ve en önemlisi ise, kitabı kaleme alan yazarla ilgilidir. Eserin orijinal Osmanlıcasından, transkripsiyonu (Latin harflerine aktarımı) yapılana kadar üzerinde taşıdığı “Tekin” müstearı (takma ad veya kalem adı) isminden dolayı ‘Moiz Kohen/Tekin Alp’e ait olduğu iddia edilmiş, Türk ve Turan kavramından rahatsız olan bazı çevreler tarafından bu kavramlara bağlı ideolojinin bir Yahudi tarafından ortaya konduğu iddiasıyla, ortak bir cephe açtıkları görülmüştür. Ancak, günümüz seçkin ilim adamı ve tarihçilerinden Prof. Dr. Ali Birinci hocanın kılı kırk yararcasına tetkik ve tahkik ederek, delilleriye ortaya koyup yayınladığı bir makalede, (Söz konusu makale kitapta yer almaktadır) bu eserin sahibinin (müellifinin) Türk Ocağının da ilk başkanlarından olan Ahmet Ferit Tek’e ait olduğu, Moiz Kohen/Tekin’e ait olmadığı ispatlanmıştır.